دکتر علیرضا نادری
  سلام، به حساب کاربری خود وارد شوید و یا ثبت نام کنید
 

 

  

پی آر کی یا یا  PRK فوتوريفرکتيو کراتکتومي

   

 

جراحی عیوب انکساری 
اکثر روش های جراحی عیوب انکساری با اصلاح انحنای قرنیه ( پنجره شفاف جلوی چشم )، باعث بهبود بینایی می شوند. در درمان نزدیک بینی، با انجام جراحی، انحنای قرنیه کاهش یافته، قدرت انکساری قرنیه کم می شود و این موضوع باعث تشکیل تصویر بر روی پرده شبکیه می شود. در جراحی دوربینی نیز دقیقاً عکس این موضوع اتفاق می افتد. در آستیگماتیسم که انحنای قرنیه در یک جهت با جهات دیگر آن متفاوت است، جراحی باعث اصلاح انحنای قرنیه در محور آستیگماتیسم و یکسان شدن انحنا در همه محورها می شود.

 

منظور از جراحی عیوب انکساری چیست؟

 

پی آر کی یا (فوتوريفرکتيو کراتکتومي ) چيست؟

عمل لیزر پی آر کی چشم یا  فوتوريفرکتيو کراتکتومي يا PRK  در سال 1995 براي اصلاح نزديک بيني و در سال 1998 براي اصلاح دوربيني مورد تائيد FDA (انجمن غذا و داروي امريکا) قرار گرفت و بسيار کم خطر است. از آنجاييکه در اين عمل فلپ (لايه) برداشته نمي شود، عوارض مربوط به فلپ وجود ندارد. در PRK با برداشتن بافت از مرکز قرنيه،  شيب انحناي آن کمتر شده و نزديک بيني اصلاح مي شود. براي اصلاح دوربيني، با برداشت بافت از قسمت هاي محيطي قرنيه، شيب انحناي مرکزي آن بيشتر شده و دور بيني اصلاح مي شود. براي اصلاح آستيگماتيسم، قرنيه طوري تراش داده مي شود که به شکل کروي درآيد.

فوتوريفرکتيو کراتکتومي يا PRK نوعي جراحي ليزري است که براي اصلاح عيوب انکساري در افراد نزديک بين، دوربين و آستيگمات استفاده مي شود.  این عمل جزو روش های جراحی رفرکتیو سطحی (Surface ablation) است؛ به این معنی که اصلاح شماره چشم ، پس از کنار زدن لایه سلولهای سطحی، روی سطح قرنیه انجام می شود.

معمولاً روش های اصلاح سطحی یا  Surface ablation مثل پی آر کی  در کسانی استفاده می شود که قرنیه نازکی دارند. همچنین افرادی که در معرض آسیب های چشمی هستند مانند ورزشکاران بخصوص رزمي کاران، بوکسورها ، پلیس ها و يکسري مشاغل ديگر، بهتر است که تحت این نوع اعمال جراحی قرار گیرند تا احتمال آسیب به فلپ به دنبال ضربه  وجود نداشته باشد . برخی پزشکان نیز به دلیل فقدان عوارض فلپ به همه بیماران PRK و یا لازک را توصیه می کنند.

در اين عمل براي شکل دهي قرنيه و اصلاح عيب انکساري، مشابه ليزيک از ليزر اگزايمر استفاده مي شود؛ اما بر خلاف ليزيک نياري به استفاده از  دستگاه ميکروکراتوم و برداشتن لايه اي از قرنيه نيست؛ بلکه براي اصلاح بينايي، سطح قرنيه (پس از تراشدن سلولهاي سطحي يا اپيتليوم) مستقيما ليزر مي شود.

 

دستگاه لیزر اگزایمر

 

 

چه کساني داوطلب مناسب عمل پی آر کی  PRK  هستند؟   

در ايالات متحده PRK  براي درمان ميوپي از 1- تا 7- ديوپتر تأييد شده است.  امروزه با توجه به عوارض کم PRK  اکثر چشم پزشکان  گرايش مجددي به  اين عمل پيدا کرده اند؛ به طوريکه در شرايط مساوي عمل  PRK  را ترجيح مي دهند. در افرادي که  ضخامت قرنيه کم است، افراد ورزشکار و ارتشي ها PRK مناسب تر است. 
  

افرادي که داوطلب عمل جراحي پی آر کی هستند بايد شرايط زير را دارا باشند:   

داشتن توقعات واقعي از قابليت و توانايي‏هاي عمل جراحي ليزر (PRK) يا ليزيك  یا لازک در تصحيح ديد.
 
 

شرایط لازم برای داوطلبین پی آر کی

 

آمادگی قبل از عمل جراحی پی آر کی PRK

قبل از عمل، معاينه کامل پزشکي و چشمي انجام مي شود. انکسار سنجي دقيقي براي تعيين نمره چشم انجام مي شود. براي اندازه گيري دقيقتر از قطره هاي چشمي نيز استفاده مي شود.  نقشه اپتيکي خاصي بنام "توپوگرافي" يا "ارب اسکن" نيز جهت ارزيابي وضعيت اپتيکي قرنيه بايد تهيه شود. ضخامت قرنيه نيز با روشي بنام "پاکي متري" اندازه گيري مي شود. 

  • اگر از لنز تماسي نرم(soft contact lenses ) استفاده مي کنيد، حد اقل از يک هفته قبل  استفاده از لنزتان را متوقف کنيد.  
  • اگر از لنز تماسي سخت(rigid gas-permeable contact lenses ) استفاده مي کنيد، حد اقل از 3 تا 4 هفته قبل استفاده از لنزتان را متوقف کنيد.
  • در صورتي که شک داشته باشيم که پس از برداشتن لنز تماسي هنوز تغييرات قرنيه ناشي از لنز به وضعيت طبيعي برنگشته است، اندازه گيري عيب انکسار (تعيين نمره عينک) تا زمان ثابت شدن عيب انکسار با فواصل يک تا چند هفته يکبار تکرار مي شود و سپس آزمايشات قبل از عمل انجام مي شود. 
  • پس از مراجعه به مطب يا کلينيک چشم پزشکي، معاينه کامل چشم پزشکي شامل: معاينه با اسليت لامپ، اندازه گيري فشار چشم ها، بررسي حرکات کره چشم و بررسي قسمت هاي خلفي چشم يعني عصب و پرده شبکيه (پس از ريختن قطره گشاد کننده مردمک) و ارزيابي دقيق عيب انکسار (نمره عينک) و ميزان بينائي انجام مي شود.
  • عکس هاي رنگي خاصي به نام توپوگرافي و پاکي متري و يا ارب اسکن براي ارزيابي قرنيه از نظر اندازه گيري ضخامت قرنيه و عدم وجود قوز قرنيه و آستيماتيسم نامنظم و بررسي جزئيات نقشه اپتيکي سطح قرنيه انجام مي شود.

 

عکس توپوگرافی پنتاکم

  • پس از کسب اطلاعات کافي و آگاهي از توانايي ها و محدوديت هاي عمل و با انتظارات واقعي تصميم به عمل بگيريد.
  • روز قبل از عمل استحمام کنيد و لبه پلک ها را با شامپو بچه رقيق شده بخوبي شستشو دهيد.
  • حداقل از ۷۲ ساعت قبل از عمل روزانه دو بار صبح و شب چشم‌ها، لبه پلک‌ها و مژه‌ها را با آب ولرم و شامپو بچه شستشو دهید.
  • روز عمل به هيچ وجه از عطر، ادکلن و ساير مواد معطر استفاده نکنيد(دستگاه ليزر نسبت به بو حساس است)  و از آرايش لبه پلکها جدا اجتناب کنيد.
  • شب قبل از عمل استراحت کافی و کامل داشته باشید.
  • لزومی ندارد که ناشتا باشید؛ اما از نوشیدن الکل و مصرف داروهایی که شما را خواب آلود می کند، خود داری کنید.
  • اگر پزشک جراح شما استفاده از قرص و یا قطره‌ای را قبل از عمل توصیه کرده‌اند، حتماً طبق دستور ایشان آن‌ها را مصرف نمایید.
  • پس از انجام عمل لیزیک و لازک قادر به رانندگی نخواهید بود؛ لذا توصیه می شود برای برگشت به منزل یک نفر همراه داشته باشید.
  • در صورتی که بعد از عمل قصد مسافرت دارید حتماً قبل از عمل با جراح خود هماهنگ فرمایید.
  • برای ساعت حضور شما در بیمارستان روز قبل از عمل از مطب با شما تماس گرفته  و هماهنگی می شود.  سعی کنید طوری برنامه ریزی کنید تا قبل از موعد مقرر در بیمارستان حضور داشته باشید.
  • اگر تصمیم به استفاده از بیمه دارید، قبل از عمل با اداره بیمه و بیمارستان محل عمل هماهنگی های لازم را انجام دهید و معرفی نامه را از اداره بیمه بگیرید تا در روز مراجعه برای عمل به مشکل مالی برخورد نکنید. 
  • هزینه های عمل طبق تعرفه مصوبه وزارت بهداری است که می توانید از پرسنل مرکز چشم پزشکی دکتر نادری و یا از بیمارستان محل عمل استعلام بفرمایید. در صورتیکه از بیمه استفاده می کنید، میزان سهم پرداختی خودتان را از اداره بیمه مربوطه استعلام کنید.
  • ویزیت‌های بعد از عمل لیزیک و لازک برای تنظیم شماره نهایی چشم شما، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. خواهشمند است طبق برنامه زمان بندی شده که به شما اعلام شده، چهت معاینات منظم و دروره ای به مطب مراجعه نمائید.   

آمادگی قبل از عمل پی آر کی

تکنيک عمل ليزر پی آر کی PRK

قسمت اعظم مراحل عمل ليزر PRK شبيه عمل    LASIK  است؛ اما تفاوت عمده در اين است که در ليزيک پس از برداشتن لايه اي از قرنيه (فلپ)، با ليزر مقداري بافت از قسمت مياني ضخامت قرنيه تراشيده مي شود ولي در ليزر PRK ، انرژي ليزر بر سطح قرنيه اعمال مي شود.

در هنگام عمل جراحي، با ماده ضد عفوني کننده (بتادين)  پلکها و دور چشم ها ضد عفوني مي شوند. تکنسين اتاق عمل چند بار در چشمتان قطره هاي بي حسي و آنتي بيوتيک مي ريزد طوري که در حين عمل احساس درد و ناراحتي نخواهيد داشت. سپس روي تخت عمل دراز مي کشيد و ميکروسکوپ عمل روبروي صورتتان قرار مي گيرد .

  

 

آمادگی برای عمل پی آر کی در اتاق عمل لیزر

 

 

وسيله مخصوصي به نام "اسپکولوم"  به آرامي در چشمتان گذاشته مي شود تا پلکهايتان را از هم باز نگه دارد؛ طوري که شما نمي توانيد پلک بزنيد ولي مي توانيد چشمتان را حرکت دهيد. چشم با سرم شستشو داده مي شود. لايه سلولهاي محافظ سطحي قرنيه برداشته مي شود. چون قطره بي حسي در چشمتان ريخته شده، احساس ناراحتي نخواهيد داشت ولي احساس فشار مختصري در اطراف چشم ها خواهيد کرد.   جراح از شما مي خواهد که به نور کوچک قرمز رنگ چشمک زن داخل ميکروسکوپ خيره شويد. سعي کنيد که مرتبا به نور نگاه کنيد؛ ولي اگر در تمام طول عمل نتوانستيد مرتبا به نور خيره شويد، نگران نباشيد؛ زيرا اکثر دستگاههاي ليزر امروزي مجهز به رادار مي باشند و حرکات چشم شما را تعقيب مي کنند. جراح با استفاده از "ليزر اگزايمر" نزديک بيني، دور بيني و يا آستيگماتيسم شما را اصلاح مي کند. دستگاه ليزر اگزايمر با برنامه محاسبه شده بر اساس اندازه گيري هاي قبل از عمل، دسته امواج نور ليزر را به نقاط مشخص قرنيه مي تاباند تا عيب انکساري چشم شما با دقت تصحيح شود. جراح شما بر دستگاه ليزر کنترل کامل دارد و موقعيت اشعه ليزر در روي قرنيه را تحت نظارت دارد. همچنين، رادار ستگاه حرکات چشم را تعقيب مي کند. بسته به شماره چشم، زمان ليزر در هر چشم معمولا 1-2 دقيقه طول مي کشد. سپس لنز تماسي نرم پانسمان کننده اي روي قرنيه گذاشته مي شود تا ترميم لايه سطح قرنيه تسريع شود. در پايان، اسپکولوم از چشم خارج مي شود و تکنسين اتاق عمل يک قطره آنتي بيوتيک ديگر در هر چشم شما مي ريزد.

 

نحوه انجام عمل جراحی لازک  

 

مراقبت های پس از عمل پی آر کی

معمولا کيف کوچکي حاوي چند قطره چشمی و قرص مسکن و آرام بخش و يک عدد عينک آفتابي و بروشور دستورات پس از عمل به شما داده مي شود. به دستورات پزشکتان بدقت گوش کنيد. لازم است فرد ديگري شما را تا منزل همراهي کند. چند ساعتي پس از عمل چشمتان درد و سوزش خواهد داشت. يک عدد قرص مسکن و يک عدد قرص آرامبخش ميل کرده و استراحت کنيد و  قطره ها را طبق دستور پزشکتان مصرف کنيد.

روز بعد جهت معاينه و کنترل به پزشک مراجعه کنيد.چند روز اول پس از عمل ممکن است احساس جسم خارجي در چشم داشته باشيد که طبيعي است. پس از گذشت يک روز از عمل بينايي شما بهبود قابل توجهي خواهد داست اما براي رسيدن به ديد نهايي چند هفته زمان لازم است؛ بنابراين تا ترميم محل عمل و کامل شدن بيناييتان بايد مدتي صبر کنيد. بهتر است طي هفته اول موقع خواب از محافظ چشمي (شيلد) يا عينک محافظ استفاده کنيد.  اوايل پش از عمل ممکن است چشمتان به نور حساس باشد و يا نور چراغ ها در شب   پخش باشد که اين وضع به تدريج بهتر ميشود. لذا در طي چند هفته اول پس از عمل در محيط بيرون از منزل از عينک آفتابي استفاده کنيد.

  • استفاده از موبایل، کامپیوتر و تماشای تلویزیون و سایر فعالیت های چشمی به چشمتان آسیبی نمی زند؛ گرچه ممکن است دید راحتی نداشته باشید.
  • استفاده از عینک آفتابی جهت جلوگیری از برخورد اشعه ماوراء بنفش به قرنیه تا چند ماه پس از عمل ضروری است. در صورت عدم استفاده از عینک احتمال کدورت قرنیه افزایش می‌یابد. می‌توانید از عینک تجویز شده توسط کلینیک و یا عینک آفتابی خودتان استفاده نمایید و یا آفتابی استاندارد از مطب تهیه کنید .  
  • از دست زدن، مالیدن و فشار دادن چشمتان جدا اجتناب کنید و اگر چشمتان تحریک شده و سوزش دارد، از قطره های اشک مصنوعی که پزشکتان تجویز کرده، استفاده کنید. 
  • لازم نیست خود را در منزل زندانی کنید. اولین شب بعد از عمل می توانید برای جشن رهایی از عینک برای شام با دوستان و خانواده بیرون بروید.
  • مراقب باشيد که طي ماه اول چشمتان را مالش ندهيد زيرا اين کار ممکن است باعث لایه سلولهای سطح قرنیه شود؛ گرچه پس از چند روز از گذشت عمل این  احتمال خيلي کم است ولي بهر حال بايد احتياط کنيد.  
  • حد اقل طي دو هفته اول پس از عمل، از آرايش لبه پلک ها و اطراف چشم اجتناب کنيد.  پس از آن هم توصیه می شود از لبه بیرونی پلک ها آرایش کنید و از موادی استفاده کنید که براحتی پاک می شوند.  
  • دو تا سه هفته پس از عمل استخر نرويد و پس از آن نيز از عينک شنا استفاده کنيد. حداقل تا سه ماه پس از عمل شيرجه نزنيد.   
  • بيماران پی آر کی معمولا پس از عمل ناراحتي  چندانی ندارند. اگر چشمتان درد يا ناراحتي داشت و يا بينائيتان بجاي بهتر شدن کاهش يافت، بلافاصله مراجعه کنيد. در شرایط اورژانس،  در صورت تعطیلی مطب، در تمام ساعات شبانه روز می توانید به بیمارستان چشم پزشکی نگاه مراجعه کنید. 

خشکي چشم بعد از عمل لیزر پی آر کی حداقل بصورت گذرا شايع است. اين حالت باعث سوزش، احساس خشکي و جسم خارجي در چشم، و يا حتي تاري بينائي مي شود. بسياري از جراحان توصيه مي کنند که در چند هفته اول پس از عمل ليزيک از قطره هاي اشک مصنوعي ترجيحا بدون ماده نگهدارنده استفاده شود. ديگر جراحان ممکن است براي پيشگيري از عوارض خشکي چشم، قبل از عمل پيشنهاد بستن موقت مجراي خروجي اشک را با "وسيله مسدود کننده مجراي اشک" بدهند و بعدا هر موقع که لازم باشد، براحتي آن را برمي دارند. 

 

مراقبت ها و دستورات پس از عمل پی آر کی

 

مزاياي عمل پی آر کی PRK

  • براي نزديک بيني، دور بيني و آستيگماتيسم کم تا متوسط مناسب تر است.
  • طول زمان عمل نسبت به ليزيك كوتاه تر  است.
  • عوارض مربوط به ايجاد فلاپ، نظير:  بروز التهاب هاي عمقي قرنيه (DLK) ، چين و چروک فلپ، جدا شدن کامل فلپ، برش ناقص فلپ و ... وجود ندارد.  
  • به ميكروكراتوم و تكنولوژي مربوطه نياز ندارد.
  •  در قرنيه هاي نازك قابل انجام است
  •  در افراد ارتشي و ورزشکاران مناسب تر است.
     

معايب عمل پی آر کی PRK: 

  •  درد و ناراحتی بعد از عمل ممکن است بیشتر و طولانی تر باشد.
  • زمان بهبودی و مدت زمان نیاز به مصرف دارو طولانی تر است.
  • در شماره های بالا احتمال کدورت قرنیه بیشتر است.

 

عوارض جراحی پی آر کی  PRK

اگرچه عمل پی آر کی (PRK) جزء کم عارضه ترین اعمال چشم به شمار می آید ولی عوارض احتمالی پی آر کی (PRK) عبارتند از:

  • نوسانات میزان بینایی در طول روز که ممکن است تا 6 ماه بعد از عمل ادامه یابد
  • حساسیت به نور که ممکن است گاهی تا چند ماه ادامه یابد
  •  پخش نور و هاله دور منابع نوری به ویژه در شب
  • احتمال عفونت قرنیه (کراتیت)
  • ایجاد لک و اسکار قرنیه که احتمال آن در اصلاح درجات بالاتر میوپی بیشتر است لذا ترجیح داده می شود که در میوپی بالاتر از 7 دیوپتر از عمل لیزیک استفاده شود.

 

مطالب مرتبط

 

در باره دکتر نادری

عناوین سایت 

ساختمان چشم  

دانستنی های چشم 

بیماری های چشم 

جراحی های چشم  

آب مرواریدیا کاتاراکت

قوز قرنیه 
پرسش و پاسخ های چشم پزشکی
 

کلیپ ها و فیلم های چشم پزشکی  

 بیمه های طرف قرارداد

جراحی اصلاح عیوب انکساری

عیوب انکساری  

لیزر  

لیزر اگزایمر  

لیزر فمتوسکند  

داوطلب مناسب لیزیک، لازک، پی آر کی و ...  

آمادگی قبل از عمل لیزیک،لازک، پی آر کی و ....  

پی آر کی PRK  

 لازک  

 اپی لیزیک  

لیزیک  

لیزیک اختصاصی

فمتولیزیک  

لازک یا لیزیک؟  

دستورات و مراقبت پس از لیزیک، لازک، پی آرکی و ...  

لنزهای داخل چشم اصلاح عیوب انکسار  

تعویض عدسی طبیعی چشم 

منوویژن (دید تک چشمی)  

کراتو پلاستی هدایتی CK   

لیزیک و چشم پزشکان  

لیزیک و خشکی چشم  

لیزیک و حاملگی