درمان جراحی عمل آب مروارید یا کاتاراکت به روش فیکو

 

هم اکنون در تمام دنيا در بيش از 97درصد موارد روش استاندارد "تکنیک فیکوامولسیفیکیشن" است که از انرژي ماوراء صوت برای خرد کردن هسته عدسی استفاده مي شود ؛ زيرا اين روش قدرت و کارايي بهتري دارد؛ بخصوص زماني که آب مرواريد پيشرفته بوده و در نتيجه هسته عدسي سفت باشد روش" فيکو ليزر" قابل انجام نيست.

 در ايران نيز تقريبا در اکثریت موارد از روش" فيکوامولسيفيکيشن اولتراسوند" ( اصطلاحا به آن "فيکو" مي گويند) استفاده مي شود؛ ولي از آن جائي که در تصور عموم، ليزر دقت بالايي دارد، اين روش بنام روش ليزري مطرح مي شود. اخیرا در بعضی مراکز چشم پزشکی در ایران "دستگاه فمتو سکند لیزر" برای عمل آب مروارید نصب شده و در موارد خاصی برای عمل جراحی آب مروارید مورد استفاده قرار می گیرد.

جراحی فیکو یا فیکوامولسیفیکیشن (Phacoemulsification) روش استاندارد و فعلی عمل آب مروارید در ایران و اکثر نقاط جهان است. این عمل جراحی سرپایی و بدون نیاز به بخیه است و با استفاده از قطره بی‌حسی انجام می‌شود.

قبل از ورود بیمار به اتاق عمل با استفاده از قطره های باز کننده مردمک، مردمک گشاد می شود تا حین عمل، به عدسی چشم (آب مرورید) که در پشت عنبیه قرار گرفته دسترسی داشته باشیم. پس از ورود بیمار به اتاق عمل چند بار قطره بی حس کننده در چشم چکانده می شود. بیمار به آرامی بر روی تخت اتاق عمل دراز می کشد و تکنسین بیهوشی در ناحیه ساعد دست سرمی را به بیمار وصل می کند تا در صورت نیاز به استفاده از داروهای آرامبخش بتوانیم از طریق این رگ دارو را به بیمار تجویز کنیم.

سپس اطراف چشم ها و پلک ها با بتادین رقیق شده 5% شستشو داده می شود و سطح چشم نیز با بتادین استریل می شود.  پس از پوشاندن اطراف چشم و قرار دادن وسیله ای به نام اسپکولوم برای باز نگه داشتن پلک ها در چشم، عمل زیر میکروسکوپ چشمی شروع می شود.

در این عمل، یک برش 3 میلی­متری، در ناحیه لیمبوس یعنی محل اتصال قرنیه به صلبیه ایجاد می شود. این برش به دلیل کوچک بودن احتیاجی به بخیه و ترمیم ندارد و پس از عمل خود به ­خود بهبود می­ یابد. جراح سپس یک دریچه دایره ای شکل  در سطح قدامی کپسول عدسی (غشای بسیار نازکی که دور تا دور عدسی را می­ پوشاند) ایجاد کرده که این فرآیند کپسوکورکسیس( capsulorhexis ) نامیده می­ شود.  این عمل به دقت بسیار زیادی نیاز دارد زیرا ضخامت کپسول عدسی 16 تا 20 میکرون است (هر میکرون یک هزارم میلیمتر است). 

 سر پروب دستگاه فیکو مجرایی برای ورود سرم به داخل چشم و یک مجرای مرکزی برای خروج مایع از چشم و یک قسمت تیتانیومی برای انتقال امواج ماوراء صوت به داخل چشم دارد.  در روش فیکو از امواج اولترا سونیک (مافوق صوت) برای شکستن عدسی به ذرات ریزتر استفاده می­ شود و این ذرات سپس با کمک یک لوله مکشی بیرون آورده می­ شوند. .پس از خروج عدسی و شستشوی مواد باقیمانده عدسی، قسمت خلفی(عقبی) کپسول عدسی دست­ نخورده در جای خود باقی می­ ماند تا عدسی مصنوعی(لنز داخل چشمی) بر روی آن کار گذاشته ­شود.

 در پایان عمل  عدسی داخل چشمی که به صورت تاشواست، از طریق همان برش کوچک ایجاد شده به داخل چشم فرستاده می­ شود. این عدسی در مجاورت کپسول خلفی باز شده و اندازه اپتیک آن به 6 میلی­ متر می­رسد و به وسیله بازوهای کناری که به آنها haptic گفته می­شود در داخل کپسول، محکم قرار می گیرد از آنجاییکه برش محل عمل حدود 3 میلیمتر یا گاها کمتر است، برای بستن برش محل عمل نیازی به زدن بخیه نیست.  در دست جراح ورزیده عمل فیکو در کمتر از ده دقیقه قابل انجام است.

 فیلم عمل کاتاراکت به روش فیکو Phaco emulsification Cataract Surgery  

 

جراحیهای چشم